Od tego roku wszystkie spółki publiczne muszą raportować zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF). System informatyczny może znacznie ułatwić to zadanie.

Obowiązek raportowania według standardów MSSF jest częścią długiego procesu harmonizacji europejskich gospodarek i tworzenia spójnego wspólnego rynku. Początkiem tego procesu było zniesienie granic celnych i stopniowe wprowadzanie wspólnej waluty - euro. W przyszłości mogą nastąpić kolejne kroki na tej drodze - dalsze ujednolicanie prawa spółek i wspólna jurysdykcja podatkowa, chociaż los tych koncepcji jest wielce niepewny i wprowadzenie takich zmian wymagałoby silnej woli politycznej państw członkowskich Unii Europejskiej.

Należy się zgodzić z tym, że wprowadzenie obowiązków raportowania według MSSF jest krokiem ważnym i potrzebnym. W dobie globalizacji oraz silnie rozwiniętego rynku kapitałowego zapewnienie porównywalności danych przedsiębiorstw działających w tej samej branży, lecz w różnych krajach europejskich, a także różnych branżowo organizacji, jest niezwykle istotne. O sile europejskiej gospodarki w dużej części decyduje kondycja rynków kapitałowych. Wolny przepływ kapitału jest już faktem, ale inwestorzy potrzebują wiarygodnych danych do porównywania wyników spółek.

Fundament giełd

Postulat precyzyjnego i wiarygodnego raportowania stał się szczególnie ważny po serii skandali księgowych w USA. Dziś nikt nie ma wątpliwości, że zasada "true and fair view" jest fundamentem rozwoju giełd, a co za tym idzie - podstawą możliwości pozyskiwaniu kapitału przez spółki.

Szacuje się, że w Unii Europejskiej jest około 7 tys. firm, które muszą wykonywać sprawozdawczość według MSSF.

Dodatkowo organizacje te będą także kontynuować sprawozdawczość według norm krajowych, co oznacza raportowanie równoległe. Niektóre z nich musza także przygotować trzeci zestaw raportów, zgodny ze swoimi wewnętrznymi regulacjami lub na przykład regulacjami kraju, z którego pochodzi ich firma matka.

Wprowadzenie MSSF przez spółki giełdowe zapewne spowoduje także dobrowolne przyjęcie tego standardu przez niektóre inne organizacje. Muszą tak uczynić zwłaszcza te korporacje, które chcą, aby ich wyniki były porównywalne z pozostałymi graczami na rynku. O raportowanie zgodne z MSSF muszą zadbać szczególnie te spółki, które myślą o pozyskaniu kapitału z giełdy, ale także od funduszy VC.

Chociaż obowiązek wprowadzenia MSSF w Polsce wszedł od tego roku, wszystkie organizacje nim objęte muszą do celów porównawczych przygotować zestaw wyników w tym standardzie także za rok 2004.

Oferta SAP

Wdrożenie MSSF, i co za tym idzie równoległego raportowania, jest sporym przedsięwzięciem. Trzeba wziąć pod uwagę takie elementy, jak szkolenie pracowników, zmianę procedur i dostosowanie systemu informatycznego. W sprawnym wprowadzeniu standardów na pewno mogą pomóc rozwiązania informatyczne.

Firma SAP oferuje produkty i ekspertyzę w zakresie wdrożenia sprawozdawczości dostosowanej do nowych regulacji. Raportowanie równoległe mogą wykonywać zarówno użytkownicy SAP R/3, jak i mySAP ERP. Dróg wykorzystania rozwiązań SAP jest kilka. Pakiety pozwalają zarówno na prowadzenie równoległych kont, jak i równoległych ksiąg głównych.

Równoległa sprawozdawczość może być prowadzona poprzez wykorzystywanie dowolnej liczby Ksiąg Głównych, które mogą odpowiadać różnym zasadom wyceny i mogą być prowadzone dla różnych lat obrotowych. Takie rozwiązanie jest niewątpliwie istotne dla organizacji międzynarodowych, których oddziały prowadzą księgi dla różnych wariantów roku obrotowego. Na przykład spółka działająca w Polsce, a będąca oddziałem organizacji międzynarodowej, której spółka matka jest firmą amerykańską, może prowadzić równolegle księgi z wykorzystaniem roku kalendarzowego i miesięcy kalendarzowych oraz według wymogów amerykańskich - czyli np. w podziale na tygodnie. Analiza danych odbywa się w przekroju Ksiąg Głównych. System nie ma ograniczeń w zakresie kombinacji lat obrotowych dla różnych Ksiąg Głównych.

Istotną cechą, która niewątpliwi ułatwia stosowanie MSSF, jest jednolity (jednakowy) interfejs użytkownika dla wszystkich Ksiąg, włączając księgowania ręczne, automatyczne i raportowanie finansowe.

Kolejną zaletą korzystania z nowej funkcjonalności jest możliwość równoczesnego i równoległego księgowania dokumentów w wielu księgach bądź w wybranej grupie ksiąg oraz w pojedynczej księdze. A wszystko zależnie od treści ekonomicznej zdarzenia i przepisów prawnych, które mimo wszystko mogą być zbieżne.

Stosując odpowiednio dostosowane do przepisów prawa, potrzeb organizacji i przede wszystkim nowoczesne, elastyczne i w pełni zintegrowane rozwiązanie informatyczne, zarząd zyskuje więcej czasu na analizę danych i wsparcie procesów podejmowania decyzji. W codziennej pracy zaoszczędza się koszty z tytułu uzgadniania ksiąg, z tytułu raportowania - często poza systemem transakcyjnym - sprawozdań prezentowanych według innych wymagań niż lokalne.

SAP dostarcza swoim klientom narzędzie migracji z dotychczasowej funkcjonalności Księgi Głównej do Nowej Księgi Głównej.

Wybór modelu

Wprowadzając równoległą sprawozdawczość organizacja powinna jedynie podjąć decyzję, które z uregulowań - MSSF czy też model lokalny lub korporacyjny - będzie stosować do swoich wewnętrznych potrzeb zarządczych, które uregulowania będą wiodące.

Wiele organizacji zdecyduje się zapewne na MSSF, które będą coraz bardziej popularne i stwarzają możliwości porównywania się z innymi organizacjami z całej Europy. Managerowie dysponują więc już dziś dobrym narzędziem zarządczym, które będzie im służyć przez wiele lat.

MSSF to nie tylko zobowiązanie wymagane prawem, ale także szansa na bardziej wnikliwą ocenę sytuacji organizacji. Ujednolicenie przepisów jest także niezwykle istotne dla odbiorców sprawozdań finansowych. Daje im gwarancję porównywalności danych, a co się z tym wiąże - możliwość skrócenia czasu podejmowania decyzji. Można zatem stwierdzić, że ujednolicenie przepisów z zakresu rachunkowości jest szansą na szybszy rozwój rynków kapitałowych, jak i na zmniejszenie liczby oszustw finansowych.