W 2010 roku sukces będzie należał do firm o elastycznym modelu gospodarczym oraz wykorzystujących technologie informatyczne jako element strategii i narzędzie służące do uzyskania przewagi konkurencyjnej - to główne wnioski płynące z raportu "Business 2010 – Polska".

Raport "Business 2010 - Polska. Sposób działalności polskich firm w 2010 r. w opinii polskiej kadry kierowniczej" został zrealizowany pod patronatem Firmy SAP AG przez Economist Business Unit. Powstał jako cześć globalnego badania obejmującego ponad 4000 osób z wyższej kadry menedżerskiej z 23 najlepiej rozwiniętych krajów. W Polsce w obszernych wywiadach udział wzięło 138 menedżerów z naczelnego kierownictwa oraz kierownictwa wyższego szczebla z ponad 20 branż i instytucji publicznych.

Do strategicznych priorytetów na najbliższe 5 lat kadra kierownicza zalicza zdolność do szybkiej adaptacji modeli gospodarczych, wykorzystanie technologii informatycznych, budowanie relacji z klientami oraz zdolność wprowadzania innowacyjnych produktów i usług. Według polskiej kadry menedżerskiej głównym zagrożeniem w ciągu najbliższych pięciu lat będzie postępująca konsolidacja - takiego zdania jest prawie 2/3 badanych menedżerów wyższego szczebla. Konsolidację postrzegają oni jako większe zagrożenie niż pojawienie się nowych graczy z nowo powstających rynków. Jak wynika z raportu, aby skutecznie konkurować w szybko ewoluującym i konkurencyjnym środowisku większość firm będzie wolała skoncentrować się na głównych produktach czy usługach niż dywersyfikować własną działalność.

Zdolność szybkiej adaptacji

Ponad połowa (57 proc.) kadry kierowniczej postrzega adaptowanie modeli gospodarczych jako czynnik ważniejszy dla uzyskania przewagi konkurencyjnej niż rozwój nowych produktów. Zdaniem ankietowanych menedżerów wyższego szczebla największy wpływ na modele gospodarcze będzie mieć postęp technologiczny (35 proc.), zmienna natura popytu (34 proc.) i dalszy nacisk na zmniejszenie marż (32 proc.).

Menedżerowie wyższego szczebla widzą także konieczność rozwoju polskich przedsiębiorstw w obszarach takich jak zdolność szybkiej adaptacji do zmian (31 proc.), pozyskiwanie i zatrzymywanie klientów (26 proc.), szybkość wprowadzania innowacji (17 proc.) oraz kontrola kosztów (14 proc.).

Respondenci różnią się w opiniach na temat znaczenia poszczególnych obszarów - producenci najwyżej cenią zdolność adaptacji do zmian, natomiast firmy z sektora handlu detalicznego i sektora finansowego podkreślają znaczenie zatrzymania klientów i kontroli kosztów. Rolę relacji z klientami w osiągnięciu sukcesu dostrzega także sektor publiczny. Zdaniem kadry menedżerskiej polskie przedsiębiorstwa potrzebują również zmian w sposobie zarządzania organizacją oraz w sposobie rekrutacji i zatrzymywania wykwalifikowanych pracowników.

Rola technologii informatycznych

Dla ponad połowy respondentów technologia informatyczna przestaje być przede wszystkim czynnikiem zwiększającym efektywność kosztową, a w coraz większym stopniu staje się narzędziem służącym do uzyskania przewagi konkurencyjnej. W Polsce odsetek osób widzących w IT źródło przewagi rynkowej jest wyższy niż w innych krajach europejskich. Prawie 75 proc. z ankietowanych menedżerów wyższego szczebla uważa, że poprawa relacji z klientami to główne zadanie technologii informatycznej. W zakresie zwiększania wiedzy o klientach i wprowadzania innowacji polskie firmy będą korzystać przede wszystkim z narzędzi do zarządzania danymi i narzędzi analitycznych (62 proc.), technologii mobilnych (19 proc.), nanotechnologii (9 proc.) oraz z wbudowanych systemów np. RFID (7 proc.).

W 2010 roku dla pozyskania i zatrzymania klientów kluczowa pozostanie jakość, cena oraz personalizacja oferty. Głównym wyzwaniem na drodze zwiększania innowacyjności produktów i usług będzie trafne przewidywanie przyszłych trendów, szczególnie w przypadku popytu. Z rozwijaniem oferty ściśle związane są także nakłady finansowe na badania i rozwój. Obecnie jednak jedynie 14 proc. polskiej kadry menedżerskiej postrzega brak dostatecznych środków na R+D jako przeszkodę w rozwoju nowych produktów i usług.

Zarządzanie i rekrutacja pracowników

Pomimo wprowadzania od pewnego czasu europejskich standardów w zakresie zarządzania, Polska pozostaje jeszcze sporo w tyle za Europą Zachodnią - wynika z raportu. Zdaniem ankietowanych menedżerów w ciągu najbliższych pięciu lat wymagania dotyczące nadzoru korporacyjnego nie zmienią się. Dobre zarządzanie będzie w coraz większym stopniu postrzegane jako czynnik przyczyniający się do tworzenia wartości - związek wartości marki z dobrym nadzorem podkreśla 84 proc. menedżerów. Wszyscy ankietowani są zgodni, że wynagrodzenie osób zarządzających powinno być w większym stopniu uzależnione od bezpośrednich wyników działalności firmy.

87 proc. polskiej kadry kierowniczej spodziewa się, że sprawozdania dla udziałowców lub akcjonariuszy będą składane zgodnie ze strategiczną kartą wyników zawierającą mierniki finansowe, kadrowe oraz mierniki satysfakcji klientów.